Siedem grzybów w kapsułce?

Ostatnio przeczytałam reklamę firmy, która chwali się: "Zwykłe produkty mają 1-2 grzyby, a my mamy 7 w preparacie". Czy to słuszne?

Krótka odpowiedź: NIE!

Grzyby stosujemy przede wszystkim w codziennej diecie - to żywność pierwszej grupy, czyli nieprzetworzona i skategoryzowana jako super żywność. Ale w preparatach z grzybami zasada "im więcej gatunków, tym lepszy efekt" nie działa. Liczą się: cel zastosowania, dawka, standaryzacja konkretnego związku, część grzyba, sposób ekstrakcji oraz transparentność etykiety.

Dobrze skomponowana formuła 1-3 gatunków z odpowiednimi dawkami bywa sensowniejsza niż lista 6 czy 7 grzybów, w której każdy składnik jest poniżej dawki skutecznej, przedawkowany lub przypadkowy.

Co naprawdę decyduje o efekcie?

Standaryzacja na związki aktywne.

Przykładowo, dla Ganoderma lucidum - lakownicy żółtawej, zwanej reishi - sensownymi związkami do standaryzacji są kwasy ganoderowe, czyli triterpenoidy. Ich zawartość w produktach silnie się waha, więc bez wskazania ich ilości trudno o przewidywalność działania. Badania nad kontrolą jakości rekomendują profilowanie wielu kwasów ganoderowych i posługiwanie się nimi jako markerami.

Z kolei Hericium erinaceus - soplówka jeżowata - ma zupełnie inny profil w zależności od części grzyba. Grzybnia zawiera erinacyny (na przykład A, C), a owocnik zawiera hericenony. To różne związki o potencjalnie odmiennym działaniu neurologicznym. Wybór surowca powinien wynikać z celu - preparaty wzbogacone w erinacyny bazują na grzybni, podczas gdy hericenony pochodzą z owocników.

Część grzyba i sposób pozyskania.

W przypadku wielu gatunków owocniki są bogatsze w beta-glukany i wtórne metabolity, takie jak triterpeny. Potwierdzają to liczne analizy jakości. Natomiast produkty zawierające grzybnię hodowaną na ziarnie często mają dużo skrobi - alfa-glukanów - i mniej związków grzybowych. To ryzyko rozcieńczenia aktywności.

Ale nawet w obrębie jednego gatunku zawartość triterpenów i polisacharydów zmienia się w trakcie faz wzrostu i między szczepami. Bez kontroli etapu zbioru i odmiany zawartość bioaktywnych markerów bywa zmienna.

Dowody kliniczne - pojedyncze grzyby vs mieszanki.

Większość badań z udziałem człowieka dotyczy pojedynczych gatunków i jest jeszcze ograniczona - małe próby, badania pilotażowe. Na przykład soplówka jeżowata wykazuje wstępne, umiarkowane sygnały dla funkcji poznawczych i stresu, ale wyniki są niejednoznaczne i wymagają większych kontrolowanych badań klinicznych.

Dla mieszanek kontrolowanych badań klinicznych jest bardzo mało. Są rejestry trwających badań i pojedyncze wstępne publikacje sugerujące korzyści dla nastroju czy snu, ale to dane wstępne z małych prób. Nie przesądzają one o wyższości mieszanek.

Syntetyczne przeglądy kliniczne podkreślają ogólnie niewielką liczbę i jakość badań dla najpopularniejszych grzybów leczniczych. Tym bardziej mieszanki nie mają przewagi z definicji.

Transparentność etykiety.

Mieszanki często ukrywają dawki poszczególnych składników w tak zwanych "proprietary blends" - mieszankach zastrzeżonych. Prawo pozwala podać tylko łączną masę mieszanki, ale to utrudnia ocenę, czy każdy grzyb ma skuteczną dawkę. W praktyce częściej dochodzi do ukrycia ilości składników.

Kiedy mieszanka może mieć sens?

Gdy mamy jasny cel i komplementarne mechanizmy - na przykład sproszkowany owocnik lakownicy żółtawej standaryzowany na kwasy ganoderowe plus owocnik soplówki jeżowatej standaryzowany na hericenony, w odpowiednich dawkach. Producent zapewnia standaryzację i pełną deklarację miligramów na składnik.

Wtedy mieszanka może łączyć różne działania biologiczne. Ale to nie wynika automatycznie z samej liczby gatunków.

Kiedy "więcej" pogarsza efekt?

Rozcieńczenie dawki - na przykład powyżej 5 gatunków w łącznych 500 miligramach oznacza zwykle za mało każdego z nich, by uzyskać oczekiwany efekt. Proprietary blends utrudniają weryfikację.

Jakość surowca - mieszanki częściej zawierają komponenty grzybni na ziarnie, co oznacza wyższe alfa-glukany i skrobię, niższe beta-glukany i ergosterol. To może obniżyć gęstość aktywnych składników.

Interakcje i bezpieczeństwo - dokładanie kolejnych grzybów z różnymi mechanizmami zwiększa ryzyko nieprzewidzianego efektu netto lub interakcji z lekami.

Jak wybierać dobry preparat?

Cel, związek standardowy, standaryzacja. Przykłady: lakownica żółtawa - podane miligramy kwasów ganoderowych na porcję do spożycia. Soplówka jeżowata - decyzja owocnik (hericenony) versus grzybnia (erinacyny) zgodnie z celem i z potwierdzeniem zawartości.

Część grzyba i ekstrakcja. Preferuj ekstrakty owocników np.na zawartość beta-glukanów czy triterpenów. Wyjątek: preparaty wzbogacone w erinacyny z grzybni soplówki. Zwróć uwagę na rozpuszczalnik - gorąca woda versus alkohol - pod kątem tego, co chcesz uzyskać.

Parametry jakości. Beta-glukany wyrażone w procentach z metodą walidowaną - to lepszy wskaźnik niż marketingowe "polisacharydy procent". Niskie alfa-glukany świadczą o mniejszej zawartości ziarna w produkcie.

Etykieta bez ukrywania miligramów w blendzie. Wybieraj produkty, które podają miligramy każdego składnika, nie tylko masę mieszanki. To ułatwia ocenę dawki i zgodność z danymi z badań.

BARDZO WAŻNE - ZASTRZEŻENIA:

Grzyby to suplementy lub żywność funkcjonalna, nie leki. Choroby wymagają diagnostyki i leczenia medycznego.

Badania kliniczne dla pojedynczych grzybów są ograniczone, dla mieszanek jeszcze bardziej.

Proprietary blends utrudniają ocenę bezpieczeństwa dawki - unikaj produktów bez deklaracji miligramów na składnik.

Alergie - grzyby to alergeny. Osoby z alergią powinny unikać.

Leki, ciąża, karmienie - konsultacja z lekarzem przed suplementacją.

Lepiej nie oznacza "więcej gatunków".

Lepiej oznacza: lepiej dobrane składniki w odpowiednich dawkach i z rzetelną standaryzacją.

Mieszanki mają sens wtedy, gdy każdy składnik wnosi konkretną, udokumentowaną wartość i jest obecny w ilości efektywnej. W przeciwnym razie "multi" łatwo zamienia się w "mniej".

Źródło: https://www.facebook.com/prof.muszynska